ਜਥੇਦਾਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਤਾਂ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤਾ ਸੀ ਉਸ ਉਤੇ ਅਮਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰਾਂ ਵਲੋਂ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਠਿੱਬੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫੈਸਲੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਤ ਅਹੁਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਕਾਰੀ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰੀ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ (ਇਕਤਰਫਾ) ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਕੋਈ ਜਥੇਦਾਰ ਵੀ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਾ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਘੜੇ ਘੜਾਏ ਫੈਸਲੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤੀ ਜਮੀਰ ਜਾਗਣ ਉਪਰੰਤ ਜੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਕੋਈ ਆਨਾ ਕਾਨੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਬਿਆਨ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਅਤੇ ਬੜੀ ਬੇਕਦਰੀ ਨਾਲ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ, ਪਰ ਆਮ ਸੰਗਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਲਤ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਕਿਉਂ ਦਿਤੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੰਦੇ। ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਬਾਅ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਜਾ ਕੇ ਅਸਤੀਫਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ-ਇੱਕ ਅੱਧੇ ਅਜੋਕੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।

ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਸੋਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਬਿਨ ਮੰਗਿਆ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਚੈਲੰਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਮ ਸੰਗਤ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਮੁਆਫੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ 90 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਾਜੀ ਉਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ ਦਾ ਪੈਸਾ ਸੀ। ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਪੁਰ ਜੋਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਫਿਰ ਮੁਆਫੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਗਈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸ: ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਵ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਲੋਂ ਪੰਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੰਗਤਾਂ ਦਾ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਰੁਧ ਰੋਹ ਵੱਧਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਵਧਦੇ ਰੋਹ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੇ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕੀਤਾ। ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਹੋਈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਪਾਰਟੀ ਭਾਵ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ। ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਭਾਈ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਮੇਤ ਮੁਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸੱਚ ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ: ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰੀ ਖਿਚੋਤਾਣ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ, ਅਖੀਰ 2 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਫਸੀਲ ਤੋਂ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਥੇ ਸੇਵਾ ਨੁਮਾ ਸਜਾਵਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਥੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਅੱਗੇ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਤੋਂ ਫ਼ਖਰੇ-ਏ-ਕੌਮ ਖਿਤਾਬ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਡਿਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਕਾਰ ਫਿਰ ਬਹਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਵਰਗੇ ਫੈਸਲੇ ਹੋਣਗੇ। ਪਰ ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖ ਚੁਕਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬਾ ਨੂੰ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸ: ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇ ਤਿੰਨੋਂ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ 3-4 ਵਜੇ ਨਵੇਂ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਜੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਥੇਦਾਰ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਜੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ: ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦਾ ਅਤੇ ਮਰਿਯਾਦਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਪਦਵੀ ਤੇ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਉਤਰਨ ਦੇ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਉਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕੌਮ ਦੀ ਕਿਰਕਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣੀ। 1984 ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਚਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਧੁੰਮਾ ਜੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਆਪ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਹ ਭੁਲ ਗਏ। ਕਈ ਸਮਝੌਤੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜਾ (1984) ਲੰਘਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਖੇ ਏਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜਿਆ। ਸਾਰਾ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਇਸ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਸੀ।